وام های مختلف ایثارگران

همانند سایر بانک های خصوصی و دولتی کشور، بانک کشاورزی نیز در راستای تامین نیروی مورد نیاز خود در عناوین شغلی مختلف، شرایط مختص خود را در نظر گرفته و آن را به اطلاع متقاضیان می رساند. خروج بی­رویۀ مسکوکات کشور، کاهش نقدینگی در زمان تأسیس بانک ملی -که در افواه به نام «قحطی پول» موسوم گشته بود- و ایجاد شورش­های مختلف در کشور، تنها جزء کوچکی از کارشکنی­های دولتیناست که حتی خود نیز در خاطرات و یادداشت­های سیاسی بدان اعتراف کرده­اند. طرح تأسیس بانک ملی در ابتدای پیدایش مشروطیت و مجلس ملی یک ضرورت تاریخی بود و به عنوان ابزاری جهت استقلال اقتصادی و به تبع آن استقلال سیاسی از سوی نمایندگان مجلس به کار بسته شد. این جریان حاشیه­های بسیار و انتقادهای فراوانی از سوی محافل به همراه داشت (روزنامۀ روح­القدس، ش17، ص4؛ روزنامۀ معارف، ش45، صص1-2؛ روزنامۀ ندای وطن، ش183، صص3-4؛ روزنامۀ حبلالمتین کلکته، ش37، ص3). همچنین در بین مردم جملاتی نظیر این جمله رواج داشت که «بانک چه مصرف دارد»؟ به شهادت سر اسپرینگ رایس، وزیر مختار انگلستان در ایران، بعدها در دورۀ مشروطیت زمانی که مردم شوق زیادی داشتند تا برای استقلال سیاسی به بانک ملی کمک مالی کنند، پول نقد در دست مردم نبود و اگر هم وجود داشت در بانک شاهی و بانک استقراضی روس قرار داشت و این بانک­ها هم راضی نبودند وجوه نقد خود را در اختیار دولت قرار دهند (رایس، ص152).

به عنوان نمونه روزنامۀ معارف از این مسئله آشفته بود و انتقاد شدیدی داشت که چرا «هیچ­چیز معلوم هیچکس نیست» (روزنامۀ معارف، ش15، صص2-3). لازم به ذکر است که برای ورود به این سامانه نیاز به وارد کردن شماره تلفن همراه و کد ملی می باشد. همچنین فعالیت مستبدان برای ناکارآمدی چرخۀ بانک ملی امری بارز بود. این نمایندگی به تاریخ 18 سبتمبر 2003 م از د افغانستان بانک جواز فعالیت بانکی را اخذ نموده ولی یا کمپنی بزرگ بانکی شخصی بوده PLC در جنوری 2004 م شروع به فعالیت نموده که مربوط مرکز ان در لندن موقعیت دارد. همچنین حسنعلی خان نمایندۀ مجلس در ضمن نطق خود میآورد: «گویا به دولت فهماندند که تأسیس بانک موجب ترقی مشرطیت میشود؛ این بود که مانع شدند». همچنین ایجاد شورش­های مختلف از طرف بانکهای استقراضی و شاهنشاهی در میان ارباب حقوق و کسانی که حقوقشان به تعویق افتاده بود، یکی دیگر از برنامه­هایی بود که بدان­ وسیله مجلس را فلج کنند تا از تأسیس بانک صرف­نظر شود (تاریخ استقرار مشروطیت در ایران، ص131). اول این قسمت را توضیح دهم که اساساً در ایران بانکداری اسلامی اجرا نشده و این بانکداری بدون رباست که کمابیش عملیاتی شده است و بانکداری اسلامی بانکداری با مسئولیت اجتماعی است که بانکهای ما به دنبال آن نبودهاند و تنها این اواخر به تقلید از بانکهای غربی که مسئولیت اجتماعی را در خانهسازی، مدرسهسازی و بیایانزدایی و غیره اجرا کردهاند، آن را به طور اندک مشاهده میکنیم.

اما معاون امور بانکی وزارت اقتصاد گفته وام بدون ضامن ، علاوه بر کارکنان دولت، به کارکنان نهادهای عمومی و شرکتهای بزرگ خصوصی هم پرداخت میشود و کارکنان این شرکتها میتوانند وام ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومانی بگیرند. اما رابینو، رئیس بانک شاهنشاهی ضمن این که دولت را برای بازپرداخت اقساط وامهای پیشین تحت­فشار قرار داده بود، از پرداخت هرگونه وام به بانک در حال تأسیس ممانعت نمود (Iran Political Diaries, v3, p306). در کنار آن بانکهای روس و انگلیس با ایجاد موانع مختلف، تا توانستند پول در گردش را کاهش دادند؛ زیرا معتقد بودند اگر بانک ملی با سرمایۀ شش میلیون تومان تأسیس شود، دیر یا زود باید بساط خود را از ایران برچینند (بروان، ص138). 4. بانک استقراضی علاوه بر معاملات رهنی، امتیازات زیادی از کشور به­دست آورد که از جمله مهم­ترین آن میتوان به امتیاز بیمه حمل و نقل؛ امتیاز ساخت راه انزلی ‘ قزوین؛ امتیاز ایجاد شوسه تهران’ همدان و امتیاز تأسیس راه تهران ‘ قزوین اشاره نمود. وی انحصار ورود نقره را حالت تبعیض­آمیز میدانست و وقوع آن را حمل بر نتایج منفی برای بانک شاهنشاهی عنوان کرد. پس از آن و به شرط حفظ شرایط، ماهانه یک برگ حق تقدم دیگر تعلق خواهد گرفت.

2. برای اطلاع بیشتر از نظر نگارندۀ حبلالمتین دربارۀ حوزۀ نفوذ سیاسی آلمان در کشورهای دیگر و مضار حضور آنان در ایران با توجه به منابع و مدارک روزنامه همچون تلگراف­های روزنامۀ رویتر و استندارد بنگرید به: روزنامۀ حبل­المتین تهران، ش31، صص1-4؛ همان، ش32، صص3-4. روزنامۀ مساوات عامل بی­سوادی و بی­علمی جامعه را مهمترین رکن نهادینه نشدن نهادهای مدرن در ایران میدانست. مدبرالممالک هرندی هم خصلت مردم را نشانه می­گیرد که نتیجۀ مستقیم نبود علم و سواد کافی در جامعه بود. سنگ­اندازی دولت، مخالفت مستبدان و حاشیه­سازی آنان در حوزۀ بانک ملی زمینه­های بی­اعتمادی مردم را به وجود آورد. چنانچه نه به دستگاه خودپرداز و نه به شماره حسابتان دسترسی داشتید و با این حال دنبال راهی برای تبدیل شماره کارت به شماره شبا بانک ملی هستید، دو راه دارید: اول اینکه باید ابتدا از شماره کارت به شماره حساب برسید و بعد همینجا بهراحتی شماره شبا ملی شما را در اختیارتان قرار خواهد داد. بانک کشاورزي ترتيبي اتخاذ نموده است تا براي همه سازمان ها، موسسات، شرکت ها و غيره حساب هاي دسته اي، کارت مهر به طور رايگان افتتاح شود.